يك سال بعد از آشنايی‌شان، مادر ليلا وقت معرفي علی به عمه‌ی ليلا كه تازه از آمريكا آمده بود گفت «علی‌آقا، نامزد ليلا جان».

*
پارچه‌فروش گفت «ژرسه‌اش حرف نداره! به درد همه چی مي‌خوره. بُليز، دامن، لباس.»
ليلا گفت «راستش نميدونم. تو چي ميگی رؤيا؟»
آن طرف مغازه رؤيا باقی پارچه‌ها را زير و رو مي‌كرد. برگشت نگاهي به ليلا انداخت و نگاهي به ژرسه‌ی گلدار. گفت «من ميگم خوبه، بخر.» بعد رو كرد به پارچه‌فروش. «آقا، دو متر از اين بلوزي كرشه برام ببُر.»
ليلا دست كشيد به ژرسه‌ی گلدار و به رؤيا نگاه كرد. «تو كه نمي‌خواستی پارچه بخری.»

 منتقدی در يکی از روزنامه‌ها در باب نقد مطلبی منتشر کرده است که عقيده سنجشی جالبی است. خلاصه عقيده ايشان اين است که نقد نبايد« نه حريف بزم باشد و نه ابزار رزم.» مقصود ايشان اين است که نقد نه بايد ارتجاعی باشد، نه کمونيستی. يعنی نه بی‌هدف ، نه سياسی.

چنين مقصودی متضمن انکار دوگانه‌ای است که تا حد زيادی ناشی از دلبستگی ماست به مقوله‌های شمردنی. من بارها به اين دلبستگی اشاره کرده و گفتم که شمارش از خصلت‌های خرده‌بورژوازی است: شيوه‌ها را با ترازويی می‌سنجند، دو کفه ترازو را چنان به دلخواه از شيوه‌ها پر می‌کنند که خود سرانجام کار، داوری جلوه‌گر شوند غير قابل توزين و دارای روحانيتی آرمانی. و از اين رهگذر، چونان شاهين ترازو که داور وزن کالا است، خود دادگر مي‌شوند. کل مقاله رولاند بارت در سایت دیباچه 

فروغ را دو چیز مهم می کند: شهامت و اصالتش. منظورم از اصالت، نظر داشتن به سنت نیست. منظورم بیان رگی و خونی تجربه است. یعنی اول زیستن تجربه و بعد نوشتن. فروغ با خودش راحت است و تعارفی ندارد و این در فرهنگ ایرانی نادر است. شما به شعر دنیا هم که نگاه کنید می بینید که شعرایی مهم هستند و دهه ها پس از مرگشان هنوز در موردشان می نویسند که اصیل هستند و شهامت داشتند: شهامت اصیل بودن، خود بودن! اهمیت او در این است که در فرهنگ "خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو" خودش بود. مسئله دیگری را هم بگویم. خود بودن او نتیجه تفحص و تلاش انتلکتوال نبود. مثل "خود بودن" آدم هایی که عرق می ریزند تا فردیت داشته باشند. فردیتی کتابی و حتی زوری! او خودش بود. با همه ضعف ها و قوت هایش، با همه آنچه که می دانست و نمی دانست، با همه آنچه که داشت و نداشت. تلاش نکرد چیزی غیر از آنکه هست باشد و در آنچه که بود رشد کرد و در آنچه که بود آری و نه گفت. و این هیچ کار کمی نیست، به ویژه در فرهنگ ما و به ویژه برای یک زن.

بقیه مصاحبه رادیویی در ویژه نامه فروغ

صادق هدايت به محض ورود به پاريس به اين جانبه تلفن کرد و گفت در يکي از هتل‌هاي بولوار سن‌ميشل زندگي مي‌کند و آدرسش را داد که بروم به ديدنش و بعداَ مرتب منزل ما مي‌آمد و مي‌گفت در صدد هستم يک آپارتمان با آشپزخانه پيدا کنم. براي من قدري تعجب‌آور بود براي کسي که اصلاً اهميت به غذا نمي‌دهد، بگردد به دنبال خانة با آشپزخانه، ولي فکر کردم لابد مدت زيادي خيال ماندن دارد و خانه را به هتل ترجيح مي‌دهد، خصوصاً براي خواندن و نوشتن.

کل مطلب در سایت دیباچه

عکس رخ یار، از نقاشی های به جای مانده از هدایت

وقتی ممه شروع به حرف زدن می‌كند دیگر فایده ندارد. كتاب را باید كنار گذاشت و باید شنید. حتا فایده ندارد كه بگویی ‍«حرف نزن» ـ چون نمی‌شنود. اصلاً نمی‌شنود. مگر داد بزنی. چند بار داد بزنی تا حنجره‌ات بخراشد، آنوقت می‌پرسد، «هه؟ با منی رولكم؟».

عنوان رمان «جان که می‌دادم» تا مدت‌ها معلوم نبوده است که پیشینه‌ی ادبی دارد. تا اینکه در سال 1957، یعنی نزدیک به 27 سال پس از انتشار این رمان، یکی از فاکنر شناسان، پس از سال‌ها تحقیق و جست-و-جو، پیشینه‌ی عنوان آن را در «اودیسه‌»‌ی هومر می‌بابد. آن‌جا در کتاب یازدهم، هنگامی که اودیسه به دنیای مرده‌گان Hades می‌رود، با تنی چند از ارواح سخن می‌گوید. لازمه‌ی سخن گفتن با ارواح این است که اودیسه خون قربانی بر زمین بریزد. باری، یکی از این ارواح آگاممنون است و سخن‌اش معلوم می‌دارد که ناکامی در عشق خانواده‌گی به کشته شدن وی به دست زن اش کلیتمنسترا منجر شده است.

 کل مطلب در دفترهای سفید بی گناهی

 ویلیام فالنر در ویکیپدیا/ جان که می دادم در ویکیپدیا/ بیوگرافی ویلیام فاکنر/ ویلیام فاکنر بر روی وب/ داستان یک گل سرخ برای امیلی / نامه نگاری های همینگوی با فاکنر

بسياري از مردم را مي‮بينيم که کتاب می‮خوانند. اين هنر مشکلي است که کسی به آن‮ها نياموخته است. دانش قبلي آن‮ها نه براي تشخيص ضعف‮ها و نه برای تشخيص خوبی‮های کتاب کافي است. صحبت از کتاب‮هاي علمی نمي‮کنم که براي خواندن اکثر آن‮ها بايد علم داشت تا علم به دست آورد. خواندن قصه‮ها هم مشکل است. کل مطلب در سایت دیباچه

هر شب مى گويم شاهزاده اى مى رسد از راه
هر شب هفت اسب جوان در خواب هايم شيهه مى كشند
و هفت بار مى پرم از جا
و هفت مرد مى بينم از پشت شيشه ها،
همه كوتوله.

من به چاپ کتاب به شیوه "باری به هر جهت" معتقد نیستم و کسی را هم در حدی نمی بینم که برایم خط و خطوط تعیین کند. واقعیت این است برای تن ندادن به سانسور دست به چاپ کتابهایم نمی زنم، چرا که بعد از سالیان سال کار کردن در یک محیط بسته هم خودم را می شناسم و هم آنانی را که پشت میز نشسته اند.

همین عقب نشینی های ظاهرا کوچک، حذف یک کلمه، یک پاراگراف، یک عکس و...موجب تباهی متن می شود و در پی اش تباهی نویسنده و خواننده را به دنبال دارد. نمی دانم نویسنده ای که با اجازه دیگران کار و زندگی کند چه جور نویسنده ای می تواند باشد.

مجموعه داستان من "سنگهای شیطان" هفده سالی می شود که توقیف است، خوشبختانه نه ناشر اهل زدوبند بوده ونه من قبول کرده ام که داستانی را به جای داستان دیگر بگذارم یا چیزی را حذف کنم.

احساس می کنم داستان زندگی ام بسان کتابی است که در حال ورقه ورقه شدن است و با هر وزش باد، هر برگه اش بسویی می گریزد و من، برای دست یابی به این ورق پاره ها، به دنبال باد به هر سو میدوم. برگه هایی را که باد موفق شود از من برباید، صفحه های فراموش شده ی زندگی ام خواهد بود. هر روز صحنه های جدیدی در ذهنم نقش می بندد. همیشه به قلم و کاغذ دسترسی ندارم که بتوانم یادداشت بردارم. ساعت بعد، روز بعد، خیلی دیر است. تا بیایم به خودم بجنبم، باد ورقه هایی از داستانم را با خود برده است. و حالا، من با صفحه هایی که پیدا کرده ام نشسته ام.ولی این صفحه ها بی شماره اند و ترتیب آنها را نمی فهمم.

من در روز گندم

از خواب انار به دنیا آمدم.

و پریزادی با پستانی از سنجد

شیرابه ی ریحان و عسل  در دهانم چکانید.

کاهگل تنم

عطر ستاره داشت

عصر كه آمد، دیرتر از همیشه، چای را آماده كرده بودم. بساط شام هم به راه بود. آبی كه اولین روز زندگی‌اش را در كودكستان گذرانده بود، خسته و كوفته روی كاناپه‌ی اتاق نشیمن ولو شده بود. من هم خسته بودم. خسته از روزی كه گذرانده بودم، خسته از مراسم نخستین روز كودكستان؛ با این همه “وظیفه‌”ی همیشگی‌ام را انجام داده بودم. كاسه‌ی توالت را، حمام را، آشپزخانه را، همه و همه را شسته بودم. همان چهار ساعتی كه آبی در كودكستان بود، همه‌ی این كارها را كرده بودم. لباس شیكی هم پوشیده بودم و منتظر كه احمد بیاید. احمد از امروز هیچ چیز نمی‌دانست. چندبار سعی كرده بودم به او بگویم كه امروز برای آبی روز مهمی است، اما جدی‌ام نگرفته بود.

نویسندگان اغلب از من درباره ی شرایط من هنگام نوشتن می پرسند: "چکار می کنی؟ آیا با کامپیوتر می نویسی؟ یا با قلم؟" اما به نظر من پرسش ِ مهم این یکی است: آیا جای خاص خود را یافته ای، اتاق خالی ای که تو را هنگام نوشتن در خود احاطه کند؟ اتاق خالی ، شکلی است از گوش فرادادن، توجه، کلماتی که می آیند، کلمات فرم گرفته ی تو، افکار – الهامات و شرط زنده شدن ا شعار و داستان های مرده ، یافتن چنین مکانی است.