«ویسواوا شیمبورسکا» شاعر هشتاد و پنج‌ساله‌ی لهستانی می گوید: «واقعیت این است که من اصلا نمی‌فهمم مردم چه علاقه‌ای دارند که با من مصاحبه کنند. در این چند سال اخیر بیشترین عبارتی که من گفته‌ام این بوده که «نمی‌دانم.» به سنی رسیده‌ام که باید از نظر آگاهی آدم جا افتاده‌ای باشم اما واقعیت این است که هیچ چیز نمی‌دانم. به نظر من بیشتر خرابکاری‌ها و افتضاحات بشری را آدم‌هایی به بار آورده‌اند که فکر می‌کرده‌اند می‌دانند.»

متن کامل گفتگو با «ویسواوا شیمبورسکا» را در سیب گاززده سعید کمالی دهقان بخوانید. ویسلاوا شیمبورسکا در ویکیپدیا/ شیمبورسکا در سایت برندگان جایزه نوبل

ده ساله دختر

مى برندش ِکشان

                        كِشان

                                   كِشان . . .  به خانه‌ی شوهر !

‌‌او سه‌ چیز را دوست‌ داشت‌

او در این‌ دنیا سه‌ چیز را دوست‌ داشت:

دعای‌ شامگاهی، تاووس‌ سفید،

و نقشه‌ رنگ‌ پریده‌ امریكا.

و سه‌ چیز را دوست‌ نداشت:

گریه‌ كودكان‌

مربای‌ تمشك‌ با چائی‌

و پرخاشجویی‌ زنانه.

... و من‌ همسر او بودم.

از گوشها ترس، از دهانم هم!

چشمها را باید بست!

تن نويس كدام شراره ی شوقي
كه شهوت بوسه هات
شهرت انگشتهاي وسوسه ات
پيله هام را می شكافد

بال می زايم و اوج می گيرم
فرود می آيم و بال پهن می كنم

"سنگی که طاقت ضربه های تيشه را ندارد، تنديسي زيبا نخواهد شد. از زخمه تيشه خسته نشو که وجودت شايسته تنديس است."

من زندگي را در آينه گريه كردم و از چشمانم نه اشك، كه واژه می باريد. واژه هايي كه درد مي كشيدند. آه مي كشيدند. مي خواستم نوازششان كنم، دستانم زخمي بودند. دلم زخمي تر، تنهاتر.

مادرم وقتیکه از صبحگاهان تجاوز شده بیدار میشد

هق هق گریه اش را پشت سفالهای خیس پنهان میکرد

ما درم میگفت دارکوبها خبرآمدن کرکسها را میدهند

و به مسخ شدگان طنابهای دار می خندید

او میگفت کوچ ما ایمان ستارگان را انجماد می بخشد

و سقف آسمان از غوغای چوب بدستان خمیازه می کشید

 من به پاخیزم قیام کنم

که تو رئیس جمهور شوی

که تو نخست وزیر شوی

که تو وزیر شوی

که تو سفیر شوی

های مرد گردن کلفت

صندلی ام را کجا می بری؟

می خواهم فکر کنم

به یاد بیاورم

امروز چندم است؟

ساعت به وقت کجاست؟

ما رو به آب های کدام سو ایستاده ایم

کی باید احساس شرم بکنه؟ من یا شما؟ شما خودتون رو روشنفکر می دونید؟ متفکر سیاسی می دونید؟ اما شما جز مشتی مرد ترسوی دو روی مزور بی عمل، چیز دیگه ای نیستید! شما که توی مرداب های الکل غلت می زنید و سر میز شام، عاروق های روشنفکرانه تون رو نثار مردم گرسنه و مفلوک می کنید!

شمایی که به زنها فقط مثل یه رمه گوسفند نگاه می کنین.....شما که خودتون رو منتقد می دونین، با کوبیدن و تضعیف کار و شخصیت زنان شاعر، می خواین کسب قدرت کنین!

نه.....حرف منو قطع نکنین...به حرفهام گوش کنین.....

روزگاری شهرزاد بودم

زندگی‌ام را

با کلمات هوشمندانه

نجات دادم

امروز

حرف‌هایم را

به هیچ خلیفه‌ای بازگو نمی‌کنم

آن‌ها را

به آینه‌ام می‌سپارم

آینه آن‌ها را

در همه‌ سو

خیلی برای من جالب بود به خاطر بافت ویژه‌ی جامعه‌ی اسراییل که از ملیت‌های مختلف هستند و در بین آنها یک نویسنده‌ی ایرانی‌تباری پیدا کردم به اسم دوریت رابینیان. فکر کردم بد نیست یک برنامه‌ای درباره‌ی نویسنده‌های یهودی تبار ایرانی درست کنم و بعد ناگهان اسم مجموعه‌ی قابل تاملی از آنها در برابر من ظاهر شد. البته نام همه‌ی آنها را من الان در اینجا ندارم ولیکن نگاه کردم دیدم ما نویسندگان خیلی خوبی داریم که یهودی هستند، ایرانی‌الاصل هستند و الان هم مقیم آمریکا.

ناهید راشلین، یکی از معروف‌ترین آنها است که در سطح آمریکا برای خودش موقعیت بسیار خوبی پیدا کرده و ادبیات او بیشتر وقف یعنی فضایی است که بیشتر از آنجا در ذهنش دارد و بیشتر روی این دسته متمرکز است. دیگری جینا نهایی است که چند رمان موفق نوشته و باز هم فضا و محیطی را که شرح می‌دهد، ایران است و جامعه‌ی یهودی ایران.

پرتو نوری علاء را بیشتر به خاطر اشعار و نقدهایش می شناسیم، مثل من اولین مجموعه داستانی است که پرتو نوری علاء به چاپ رسانده است. در اینجا پنج داستان از پرتو نوری علا به همراه شعر تازه ای از او را می خوانید.

پرتابِ نقل وُ سکه وُ پولک

سَنجی که به هم می­کوبند

و دَفی که در هوا می­گردد

             دست به دست.

گفتم: - صدای پرتا بِ سنگ می آید.

گفتند: - نوای مبارک باد است این.

سبز را ورق می زنی

و عطر رازی روشن

از پشت پرچین شب

آینه را می آراید.

ماه می شکفد

و صدایی ساده - مثل نور-

روی درخت

طرح پرنده می ریزد.

به تو فکر می کنم

ذرت ها زرد می شوند

پرتقال ها خونی

 گندم ها شیرده.

 دوستان و عزیزان شاعر در داخل و خارج از کشور،

عزیزان لطف کنید و با فرستادن نمونه‌ای از سروده‌ی خود به همراه قطعه‌ای عکس، آدرس سایت یا وبلاگ و یا ایمیل‌تان به آدرس زیر قدمی در جهت تکمیل این آرشیو بردارید. 

«موج‌ها»، «خانم دالاوی»، «به سوی فانوس دریایی» و «بانو در آینه» چهار کتابی هستند که امسال از ویرجینیا وولف ترجمه شده‌اند. در اینجا می توانید چهار داستان از ویرجینیا وولف را بخوانید.

اول پایش را می‌بینی، جورابی که شصت آن چند سوراخ ریز دارد و تازه می‌فهمی که بی‌خودی وسط اتاق نایستاده‌ای، بوی پا تو را به اینجا کشانده است. ولی همان لحظه هم او را فراموش کرده‌ای. یک لنگه پای بیرون زده از پشت کاناپه را می‌بینی و خشک‌ات می‌زند. روی گلدان برنجی میز هیکل‌ات را می‌بینی که تا می‌شود و انگار که توی شکم گلدان له بشود، ازهم وامی‌رود. نفس عمیقی می‌کشی، مثل شناگری که با تمام تن فرو می‌رود توی آب. بعد می‌خیزی به طرف پا. باید حواست باشد که مثل آدم موذی و ترسویی گیرش نیندازی، مثل بچه شیطان ناقلا غافلگیرش کنی و لبخند بزنی. از کاناپه می‌گیری و نیم‌خیز می‌شوی، مثل لاشه‌ای‌ست که توی قبر تنگی رهایش کرده باشند.

بهزاد پيش از خواب ياد جزيره افتاد. صبح پس از ديدن نسترن گفت: «بيا برويم آشوراده، ده سال پيش وقتي تو هم اينجا بودي، من با دسته‌ي – به قول خودت - «وحشي‌ها» سري به جزيره زدم. چه دوراني! يادش بخير؛ مادربزرگ زنده بود و من در شروع جواني، تازه از فرنگ برگشته بودم، همه چيز برايم عجيب بود. حالا مي‌خواهم بدانم آنجا چه تغييري كرده، مثل ما عوض شده يا هنوز تر و تازه است؟»

دختر دست‌ها را در هم فرو برد، روي نوك پا ايستاد: «كي مي‌رويم؟»

«خيلي زود.»

برای جلوگیری از نوشتن "نقد مغرضانه" و  نقد "ما که نپسندیدیم" و یا "نقد مداحانه" و یا "نقد لمپنانه" و یا "نقد "پفکی" و "نقد ساختگی" یا "شبه نقد"، رعایت چند نکته بسیار ضروری است.  

کریتیک یا نقد در ویکیپدیا/ چگونه نقد یک رمان را بنویسیم؟/ چگونه یک نقد روانشناسانه بنویسیم؟/ چگونه نقد یک شعر را بنویسیم؟/ ده مرحله برای نوشتن یک مبحث/ چگونه نقد بنویسیم؟

چند منبع به زبان فارسی: مانیفست ادبی برای نقد/ نقد ادبی: بایدها و نبایدها/ نقد دانشگاهی و نقد تفسیری از رولاند بارت / نقد "نه - نه" از رولاند بارت از کتاب نقد تفسیری/ نقد چیست و منتقد کیست؟/

مهم ترین نکته: پیش از نوشتن، اول مطلب را درست بخوانید و باز هم بخوانید

فراموشی بزرگ می شود

مدرسه می‌رود

برای فرزندانش چیپس می‌خرد

و سریال شبانه را دوست ندارد