دادخواست

اين شخص تنها بود
مثل ديوانه‌ها‌ راه مي‌رفت
با سنگ‌فرش‌ پیاده‌روها حرف مي‌زد
به پنجره‌ها مي‌خنديد
در دلش گریه می‌کرد
و به پرسش‌ها جواب نمي‌داد
به مردم تنه مي‌زد، انگار آن‌ها را نمي‌ديد.

ما دستگيرش كرديم.

سرژ براملی پس از دریافت جایزه انترالیه در پاریس (عکس: AFP)

ژان ماری گوستاو لو کلزیو روز سیزدهم آوریل 1940 در جزیره نیس به دنیا آمد. مادرش فرانسوی و پدرش انگلیسی‌تبار بود كه در نیجریه به شغل پزشكی اشتغال داشت. 

بیابان رمانی است متشكل از دو داستان متداخل، نخستین آنها شرح و وقایع مربوط به مردان آبی‌پوش صحراست كه نیروهای فرانسوی در اوایل قرن حاضر آنها را قلع‌وقمع می‌كنند. دومین داستان مربوط به سرگذشت دختر جوانی به نام لالا است كه از اعقاب جنگجویان آبی‌پوش است. هنرمندی لوكلزیو در این است كه با توانایی فراوان دو دنیای مختلف شهر و بیابان (مدنیت و بدویت) را در برابر هم قرار می‌دهد و درباره اولی در ارتباط با دومی به داوری می‌پردازد و تجربه‌های فردی و شخصی، یعنی تجربه‌های لالا را همچون خاطره‌ای جمعی روایت می‌كند.

نمایشنامه‌های من درباره‌ی وضعیت بشر، روابط احساسی، جنسیت، عرفان، خدا، شک، نبود ایمان و موضوع‌های این‌چنینی هستند و در این نمایشنامه‌ها کلی سئوال درباره‌ی همین موضوعات مطرح می‌شود و در نهایت هم جوابی به هیچ‌کدام‌اشان داده نمی شود. وقتی آدم می‌فهمد که این سئوال‌ها از عمق وجود ایرانی‌ها هم شنیده می‌شود، احساس شعف می‌کنم چون به من ثابت می‌شود که فرضیات و اعتقادات امانیستی‌ام درست است. آن چیزی که در زبان‌ها، تاریخ، جغرافیا در میان همه‌ی ملت‌ها یکسان است همین سئوال‌ها است.

سایت اختصاصی اریک امانوئل اشمیت/ اریک امانوئل اشمیت در ویکیپدیا

متن کامل مصاحبه اختصاصی با اریک امانوئل اشمیت را در سیب گاز زده بخوانید. از میان آثار او "مسیو ابراهیم و گلهای قران" با بازی عمر شریف به صورت فیلم سینمایی در آمده است. در حال حاضر، "خرده جنایت های زناشویی" با عنوان سوئدی "تا مرگ جدایمان سازد!" به تهیه کننده گی منصور حسینی در استکهلم به روی صحنه است.

 به نام مرداني كه در بند اند.
 به نام زناني كه تبعيد شدند.
 به نام یارانمان همه،
 كه جان باختند و كشته گان؛
 ز آنرو كه تن به تباهي ندادند!

پل الوار، اسم مستعار اوژن گريندل (Eugene Grindel ) ، شاعر سوررئاليست و مبارز فرانسوي است. اشعار مقاومت پل الوار درحين اشغال فرانسه ازطريق فاشيسم آلمان و اشعاربعدازجنگ جهاني دوم او، درنظر شعرشناسان، از بهترين سروده هاي مدرن قرن بيستم درجهان هستند. منقدين چپ مينويسند كه او گرچه شاعري سوررئاليست بود ولي زير تاثیر تجربه هاي تاريخي - اجتمايي، احساس آگاهانه سياسي درشعرنمود.

از جمله اشعار و كتابهاي مشهور پل الوار : وظيفه و شورش – بمير و بشو !-عشق و شاعر – آزادي – هفت شعر عاشقانه در جنگ – اشعاري براي صلح – ما و درد – پيروزي در گاف – جريان طبيعي – سرودي كامل – كتابي باز- و زندگي مستقيم- هستند. در كتاب مجموعه شعر “ زندگي مستقيم “ ، الوار مينويسد كه مبارزه با نظم بورژوازي بايد زير شعار اتحاد صورت گيرد. سه كتاب : آزادي – 7شعر عاشقانه – شعر و حقيقت – از جمله آثار او پيرامون مقاومت در شرايط ناگوار هستند.

ﺧﻴـﺎلِ ﺗﻮﻓـﺎن(1) ﻫﻤـﻴﻦ ﻛـﻪ ﻓـﺮو ﻧﺸـﺴﺘﻪ ﺑـﻮد،

ﺧﺮﮔﻮﺷﻲ ﺑﺎز اﻳـﺴﺘﺎد ﻣﻴـﺎن ﺷـﺒﺪر و ﮔﻠﻬـﺎي اﺳـﺘﻜﺎﻧﻲي ﻟﺮزان،

و ﺳـﺠﺪه ي رﻧﮕـﻴﻦ ﻛﻤـﺎن ﮔُﺰاﺷـﺖ از ﻣﻴـﺎنِ ﺗـﺎرِ ﻋﻨﻜﺒﻮت.

آه! ﮔﻮﻫﺮان ﻛﻪ ﻧﻬﺎﻧﻪ ﻣﻲﺷﺪﻧﺪ، ـــ ﮔﻠﻬـﺎ ﻛـﻪ، درزﻣﺎن، ﻧﻈﺎره ﻣﻲﻛﺮدﻧﺪ .

‫در ﺧﻴﺎﺑﺎنِ ﻛﺜﻴﻒ ، دﻛّـﻪﻫـﺎ وا ﺷـﺪ ﺑـﺎ ﺷـﻘّﻪﻫـﺎيﮔﻮﺷﺖ ؛ و زورﻗﻬﺎ را ﭘﻴﺶ ﻛﺸﺎﻧﺪﻧﺪﺗﺎ ﺑﻪ درﻳﺎي ﻻﻳـﻪﻻﻳـﻪ‪ ﻗﺪ ﻛﺸﺎﻧﻴﺪه ﻫﻤﺎنﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺑﺎﺳﻤﻪﻫﺎ.

ﺧﻮن ﺑﻪ راه اﻓﺘﺎد ، ﺧﺎﻧﻪي رﻳﺶ- آﺑـﻲ(2) ، ـــ ﺑـﻪﻛﺸﺘﺎرﮔﺎﻫﺎن،ـــ در ﻣﻌﺮﻛـﻪﻫـﺎ(3) ، ﻛـﻪ ﺧـﺎﺗﻢِ ﺧـﺪاي‪ از ﭘﻨﺠﺮهﻫﺎ رﻧﮓ ﭘﺮاﻧﺪ . ﺧﻮن و  ﺷﻴﺮ ﺑﻪ راه اﻓﺘﺎد .

کل شعر را در مجله ادبی پیاده رو بخوانید

«املی نوتومب» سال ۱۹۶۷ در «کوبه» ژاپن به دنیا آمده، جایی که بستر روایی رمان‌های «ترس و لرز» و «نه از آدم، نه از حوا» و بسیاری از کتاب‌های دیگر او است. کشور عجیب و اسرارآمیزی از دنیای شرق که فرهنگ و آداب و رسوم‌اش با غرب و به خصوص فرانسه زمین تا آسمان فرق می‌کند. یکی از ویژگی‌هایی که داستان‌های «نوتومب» را خواندنی کرده، همین پرداختن به دنیای عجیب آداب و رفتار دنیای شرق است و همه‌ی این‌ها ریشه در کودکی «املی نوتومب» دارد. خود او درباره‌ی کودکی‌اش می‌گوید: «من از پدر و مادری بلژیکی در ژاپن به‌دنیا آمدم. والدینم دیپلمات بودند و به همین خاطر تمامی کودکی و جوانی من در خاور دور و چه بسا در آمریکا گذشته است.

گفتگوی سعید کمالی دهقان با آمیلی نوتومب

"مارك لوی" - نويسنده‌ي 46ساله‌ي فرانسوي - خالق رمان‌هايي است كه تاكنون به 39 زبان دنيا ترجمه شده و 15 ميليون نسخه فروش داشته‌اند. يكي از رمان‌هايش هم مورد اقتباس سينمايي "استيون اسپيلبرگ" قرار گرفته است. "لوی" پس از آن‌كه منتقدان ادبي او را به ‌نوشتن كتاب‌هاي «پول‌ساز» و «تجاري» متهم كردند، در سال 2000، از فرانسه به‌ لندن رفت؛ اما به‌گفته‌ي ناشر آثارش، پرمخاطب‌ترين نويسنده‌ي فرانسه است. پرمخاطب‌ترين نويسنده‌ي معاصر فرانسه گفت: «جرأت اين را ندارم كه خودم را يك نويسنده بنامم».

   وجود‌ي به‌خاطر هنر*

مروري بر كتاب ماد‌ام بوواري؛ گوستاو فلوبر؛ مهد‌ي سحابي؛ نشر مركز؛ 1386

«موضوع ساد‌ه‌ای را انتخاب کن و سعی کن آن را خیلی راحت بنویسی،‌ حتا خیلی خود‌مانی و از پرت‌وپلاگویی هم بپرهیز.»

فلوبر

«ایو بون فوا» را شاعر «موقعیت و زمان حال» می‌شناسند و با شاعرانی همچون «آندره بوشه» و «فیلیپ ژاکوت» مقایسه می‌کنند. زمان حال برای «بون فوا» تجربه‌ای آنی، ناب و بی‌همتاست، مانند آنچه کودک تجربه می‌کند، چیزی که هنوز با زبان آلوده نشده است. با این همه، «بون فوا» خود همیشه کوشیده تا از این که او را از همگامان رئالیست‌اش جدا کنند، جلوگیری کند. وی همچنین از مخالفان تئوری «جهان ایده‌های» افلاطون است. «بون فوا» معتقد است که زبان مایه‌ی زوال آدمی است و آن را باعث ایجاد خشم و اضطراب در بشر می‌داند و معتقد است که زبان باعث خشم در تاریخ بشر شده است. با این همه، وی شعر را مایه‌ی نزدیکی انسان‌ها به یکدیگر می‌داند. «بون فوا» یک‌بار در سال ۱۹۵۹ می‌گوید: «من می‌خواهم شعر و امید را با هم بیآمیزم.»

دین و "ایو بون فوا"/ سعید کمالی دهقان

در روياي خوشبختي

زيبايي آن دوران را تنها در مرگ باز خواهم يافت. (آلن فورنيه)

هانري آلبن فورنيه معروف به آلن فورنيه در سال 1886 در شاپل دانژيون فرانسه به دنيا آمد. پدر و مادرش هر دو آموزگار بودند و از او نيز خواسته مي شد که به اين حرفه بپردازد. آلن فورنيه در مجموعه قطوري که از مکاتباتش به چاپ رسيده از تاثيري سخن مي گويد که جنبش سمبليسم، موريس مترلينگ و به خصوص آرتو رمبو بر او گذارده اند.

ماجرا جوی اندیشه‌ها

«مروري بر جهان داستاني رمون كنو

به انگيزه انتشار اولين كتابش در زبان فارسي»

مردي که در خواب است*

مروری بر آثار ژرژ پِرِک، نويسنده معاصر فرانسوی 

 ژرژ پِرِک (1982-1936) بي گمان يکي از جالبترين و در عين حال تأثيرگذارترين نويسندگان معاصر فرانسوي است. مرگ نا به هنگام او بر اثر سرطان در 46 سالگي, بي شک فرصت هاي فراواني را از اين نويسنده بااستعداد گرفت اما در همين زمان کم نيز آثار پرک در فرهنگ معاصر فرانسه ماندني, تأثيرگذار و هدفمند بوده است.

ژرژ پرک مدتها طراح جدول کلمات متقاطع در يکي از روزنامه هاي مهم پاريس بود و بي دليل نيست که در آخرين و مهمترين کتابش «زندگي, روش استعمال», از قهرمان اصلي خود «بارتلبوت» يک دوستدار حرفه اي «پازل» مي سازد. بدين ترتيب آثار پرک شديداً تحت تأثير بازي با واژگان قرار دارد و اين بازي قبل از هر چيز يک بازي بينامتني است.

آزمون رهایی ناممکن

مروری بر آثار ژولین گرین، نویسنده معاصر فرانسوی

"پاکی جز در بهشت و جهنم پیدا نمیشود

قدیس فرانسوا دوسالی"

آثار ژولین گرین (1998-1900) نویسنده فرانسوی آمریکایی تبار بدون ذره ای تردید بازتاب دهنده زندگینامه طولانی او و در عین حال آینه ای سه بعدی است "رمانها، نمایشنامه ها و اتوبیوگرافی نویسنده" که در آن ژولین گرین در جستجوی معنای زندگی خود و رازی است که به تعبیر نویسنده جز خداوند کسی از آن آگاه نیست. در سراسر آثار گرین کوشش روانشناسانه روحانی پیوسته ای برای خودشناسی بهتر به چشم میخورد.

 در سايه انقلاب بودلري* 

تقديم به ياد و خاطره

کلود استبان**

شعر فرانسه در قرن بيستم هم به لحاظ فرم و ساختار و هم از جهت محتوا و درونمايه تغييرات و تحولات ژرفي را از سر گذرانده است. اگر در نيمه اول قرن بيستم همچنان سايه شاعران بزرگ و تأثيرگذاري چون «مالارمه»، «ورلن» و «رمبو» بر سر شاعران جوان تر احساس مي شد، در نيمه دوم قرن بيستم تأملات هستي شناسانه و نگرش هاي ژرف انديشانه فلسفي به انسان و جايگاهش در جهان جايگزين نگاه سابق مي گردد. در اين ميان شايد بتوان مرگ نابهنگام شاعر بسيار بزرگ و تأثيرگذاري چون «پل الوار» را در سال هاي نخستين دهه پنجاه ميلادي خط فاصل و مرزي در نظر گرفت بين دو نيمه تاريخ شعر فرانسه.

معرفی کتاب:

يونانی های ما و مدرن های آنها

 از باربارا کاسن

غرب چيست؟ يونان و روم به همراه ميراث کتاب مقدس

امانوئل لويناس

درباره فرانسويان نقل معروفي است که مي گويد زعماي فرهنگي اين قوم بسياري از مفاهيم عميق و فلسفي را در قالب رمان و نمايشنامه بيان کرده اند و از اگزيستانسياليسم دهه 30 تا 60 ميلادي در اين باب مثال مي آورند. اما در ميان همين جماعت فرانسوي بوده اند افرادي که زمينه اصلي کارشان ادبيات نبوده، اما براي تبيين نظرات اجتماعي- فلسفي خود ناگزير به مطالعات ادبي دست زده اند و در اين حوزه به توفيق فراوان نيز دست يافته اند.

رمون راديگه در تاريخ ادبيات فرانسه در قرن بيستم نابغه يي مثال زدني به حساب مي آيد. نويسنده يي که تنها 20 سال عمر کرد و طي عمر کوتاه خود دو رمان بسيار معتبر به يادگار گذاشت که امروزه جزء کلاسيک هاي ادبيات معاصر فرانسه به حساب مي آيند. راديگه در 18 ژوئن 1903 در پاريس و در خانواده يي کارگري به دنيا آمد. در دوران کودکي در مدرسه شاگردي به غايت باهوش بود و استعداد فراواني از خود نشان مي داد. مي توان گفت از همان دوران نشانه هاي نبوغي زودرس در او هويدا بود. در دوره دبيرستان هنگامي که از تکاليف مدرسه فارغ مي شد به مطالعه آثار نويسندگان قرن هفده و هجده فرانسه مانند «شاهزاده خانم کلو» نوشته مادام دولافايت و همچنين نوشته هاي استاندال، پروست، رمبو و مالارمه مي پرداخت. پدر راديگه که متوجه استعداد او شده بود هر روز ساعاتي از وقت خود را صرف آموختن زبان هاي خارجي به رمون مي کرد.

به ياد حميد اديب 1384-1327              

شاعر روشنفکر و آزاد انديش

در مرکز شعر خصمی چشم براه توست،

 او سرور توست مردانه با او بجنگ

  رنه شار

اهميت و جايگاه فوق العاده رنه شار ( 1988-1907) در تاريخ ادبيات معاصر فرانسه بيشتر از آن روست که وی بهتر از هر شاعر ديگر فرانسوی توانست ميراث سورئاليستها را در شعر فرانسه تثبيت و به نسل های بعدی منتقل کند. وی در اين راستا اساسی را که جنبش سورئاليسم به ارمغان آورده بود تعمق بخشيد و از ضعفهای اين مکتب  يعنی عمل غير ارادی و نوعی بی نظمی در نوشتار چشم پوشی کرد.

فروغ و اقبال شعری رنه شار از سال 1945 تا کنون همواره رو به فزونی بوده است. شاعران جديد او را الگوی خود می دانند و منتقدان تحليلهای فاضلانه و گاه بسيار متناقضی از آثار وی ارائه ميدهند.
شار تا سال 1934 يک سورئاليست تمام عيار بود کتاب (چکش بی استاد) گواهی بر اين جنبه از فعاليت اوست اما از همان هنگام که در جمع دوستان صميمی اش يعنی پل الوار و آندره برتون نشستهای شبانه خود را در کافه ای در محله مونمارتر پاريس برگزار می کردند همواره افق نگاهش رو به آينده و دورنمايي ديگر بود. رنه شار پس از قبول تعهد و مسئوليت در جنبش مقاومت فرانسه عليه اشغالگران فاشيست برای مدت کوتاهی از محافل ادبی دوری گزيد تا حواس خود را به طور کامل متمرکز برمبارزه کند. در سال 1919 با نام مستعار (الکساندر) و رتبه سرهنگی فرماندهی واحد چتر بازی را در منطقه ای از جنوب فرانسه عهده دار شد. کار او و نفراتش اين بود که با نيروهای متفقين در تماس باشند و سر قرار به هواپيماها علامت بدهند تا ارتفاع کم کنند و  محموله ی خود را، که اسلحه برای نيروهای نهضضت مقاومت بود برزمين بريزند. ماموريت شار بسيار خطرناک و حساس بود. او در اين کار بسياری از ياران نزديک خود را از دست داد و يکبار نيز به شدت مجروح شد.